فروردین 57
ماجرای اولین قانون ممنوعیت سیگار در اماکن عمومی ایران
چند وزارتخانه و سازمان... به خط شدند تا روند رو به رشد استعمال سیگار را بگیرند. روندی که بعضی آمار و ارقامش هوش از سر انسان میپراند؛ از مصرف 2 هزار تن توتون و تنباکو گرفته تا فروش 14 میلیارد و 25 میلیون نخ سیگار تنها در سال 1356.
به گزارش توتون صنعت به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، فروردینماه 1357 در روزهایی که ایران همچنان در تب وتاب تحولات سیاسی و اجتماعی پیش از انقلاب به سر میبرد، اتفاقی نسبتاً کمسروصدا اما مهم در حوزه سلامت عمومی رخ داد. دولت وقت در اقدامی که بعدها به نقطه عطفی در سیاستگذاریهای بهداشتی کشور تبدیل شد، استعمال سیگار در اماکن عمومی را محدود و تا حد زیادی ممنوع اعلام کرد.
براساس این مصوبه که در فروردینماه 1357 به تصویب هیأت وزیران رسید، استعمال هرگونه ماده دخانی، بهویژه سیگار، در مکانهای سرپوشیده و پرتردد عمومی ممنوع اعلام شد. دامنه این قانون شامل وسایل نقلیه عمومی (اتوبوسها، تاکسیها و واگنهای مترو)، سینماها، تئاترها، سالنهای انتظار فرودگاهها و ایستگاههای راهآهن، رستورانها، کافهها، بیمارستانها، مدارس و ساختمانهای دولتی میشد.
روزنامه اطلاعات در تاریخ 28 فروردین در صفحه اصلی خود تیتر زد: « بسیج سازمانهای کشور برای مبارزه با سیگار» و چند وزارتخانه و سازمان از وزارت کشور و آموزش و پرورش تا سازمان محیط زیست به خط شدند تا در مقابل روند رو به رشد استعمال سیگار را بگیرند. روندی که بعضی آمار و ارقامش هوش از سر انسان میپراند؛ از مصرف 2 هزار تن توتون و تنباکو گرفته تا فروش 14 میلیارد و 25 میلیون نخ سیگار تنها در سال 1356.
بسیج آغاز شد آموزش ترک سیگار برای معتادان، بازگو کردن مضرات سیگار در مدارس، پوسترها و فیلمها در قالب برنامههای ارشادی وزارت فرهنگ در رادیو و تلویزیون در دست انتشار بودند، همه چیز در ظاهر آماده بود تا ایران در زمره اولین کشورهای مترقی قرار گیرد که محدودیتهایی بر استعمال سیگار در اماکن عمومی اعمال میکند اما تب و تاب قبل و بعد انقلاب و مجموع گستردهای از عوامل مختلف دست به دست هم داد تا این قانون رسما برای مدتی فراموش شود.
دو دهه، ممنوعیت استعمال سیگار در اماکن عمومی دوباره در دستور کار قانونگذاران قرار گرفت. این بار در سال 1376 و در دولت هفتم؛ ماجرا بار دیگر تکرار شد. رسانههای عمومی و دستگاههای اجرایی بسیج شدند تا هم قانون را اجرا کنند و هم برای تغییر فرهنگ عمومی تلاش کنند. در سال 1389 نیز خبرگزاری خبرآنلاین گزارشی منتشر کرد که از کاهش مراجعه به بیمارستانها بهعلت حملات قلبی پس از اجرای این سیاست خبر میداد.
براساس آخرین آمار که دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات اعلام کرده است، در سال 1404 حدود 70 میلیارد نخ سیگار در کشور به فروش رسیده. هرچند نباید از رشد جمعیت در این بازه زمانی غافل ماند؛ در سال 1356، زمانی که آمار مصرف سالانه سیگار حدود 14 میلیارد و 25 میلیون نخ بود، جمعیت ایران نزدیک به 34 میلیون نفر بود، در حالی که این رقم در سال 1404 به حدود 90 میلیون نفر رسیده است. با همه اینها، تلاشهایی که طی این سالها برای کنترل مصرف دخانیات انجام شده شایسته تقدیر است، حتی اگر نتیجه نهایی با آنچه انتظار میرفت فاصله داشته باشد.
