تاب آوری در شرکت دخانیات ایران ، سالی که گذشت و سالی که آغاز شد

اولین روز بعد از تعطیلات نوروزی سال قبل بود که متوجه شدیم اجرائیات سازمان امورمالیاتی تعدادی از حساب‌های بانکی شرکت را مسدود و مبالغی را بابت بدهی مالیاتی از حساب‌ها برداشت نموده است. امکان ثبت سفارش برای مواد اولیه فراهم نبود و وزارت صمت به دلیل نحوه عملکرد شرکت دخانیات ایران در سنوات قبل و عدم رعایت الزامات سامانه ای آن وزارتخانه، اجازه ثبت سفارش نمی داد. منابع مالی بقدری محدود بود که حتی کفایت پرداخت هزینه‌های ترخیص کالاها از گمرکات را نمی کرد. فروش ماهیانه به سختی کفاف پرداخت حقوق و مزایا را می‌داد و منابع مازادی برای تأمین مواد اولیه و پرداخت سایر اقلام هزینه ای نبود. سیر قهقرایی شرکت از چندین سال قبل آغاز شده بود و علاوه بر مسائل کلان و مشکلات ساختاری شرکت به نظر می‌رسید این وضع ذینفعان خود را دارد و مدیریت می‌شود. تلاش هایی برای حفظ وضع موجود و شرایط فلاکت بار شرکت احساس می‌شد. عاملین پخش که سالیان سال با حداقل قیمت و با ترفیعات و تخفیفات فراوان محصولات شرکت را می‌خریدند رغبتی به همکاری نداشتند و آشکارا عده ای در داخل شرکت مترصد بودند جریان ورودی منابع مالی شرکت قطع شود تا بتوانند به اعتراضات و بحران‌های کارگری دامن بزنند و عملکرد مدیریتی را که هنوز سه ماه از استقرار آن نگذشته بود زیر سؤال ببرند. این تحرکات از خرداد سال قبل و با حمله اول اسرائیل به کشور تشدید شد و چهره پنهان حافظان وضع موجود بیشتر برملا شد. تلقی اینان تداوم جنگ و توقف فعالیت‌های شرکت بود و امیدوار بودند مسئولیت آن را متوجه مدیریت شرکت سازند. با ارائه گزارشات کذب و خلاف واقع به مراجع مختلف سعی کردند زمینه لازم را برای اهداف و نیات خود فراهم سازند و باید گفت عملاً از تهاجم دشمن خشنود بودند. اما این شرایط فقط در محیط داخلی شرکت نبود، نظام ارزی کشور بسیار آشفته و سردرگم بود. در مردادماه بود که موفق شدیم شرایط پذیرش وزارت صمت برای ثبت سفارشات را فراهم کنیم و برخی از سفارشات مواد اولیه وارداتی شرکت ثبت گردید اما همچنان در صف بهینه‌سازی ارزی و بعد از آن تعیین اولویت‌ها از ناحیه وزارت صمت بودیم که این فرایند هم تا دی ماه طول کشید و از نزدیک 70 میلیون یورو نیاز ارزی سالیانه شرکت تنها ده میلیون یورو تخصیص یافت که آن هم صرف پرداخت بدهی‌های ترخیص‌های نود درصدی قبلی شد که تأثیر چندانی در تولید نداشت.  به هر نحو ممکن در تدارک تأمین مواد اولیه وارداتی بودیم که اسفند ماه شد و نوبت به حمله دوم دشمن رسید. مواد اولیه ای که انتظار داشتیم در ایام پایانی سال تحویل شود تأمین نشد و ناگزیر و بنا به شرایط جنگی و تأمین امنیت جانی همکاران برخی از واحدهای تولیدی از جمله مجتمع تولیدی تهران را تعطیل کردیم. اما هیچکدام از این مشکلات نتوانست مانعی برای توقف و دست برداشتن از حرکت به سمت و سوی جایگاهی که شایسته شرکت دخانیات ایران است ایجاد کند. عزم و اراده مدیران و کارگران شرکت، همراهی و حمایت و پشتیبانی از اقدامات اصلاحی بود و این ما را در ادامه مسیری که آغاز کرده بودیم مصمم تر می‌ساخت و نتیجه این شد که علی‌رغم همه مشکلاتی که بود:

در سال گذشته ارزش فروش محصولات شرکت نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شد.

قیمت محصولات به طور منطقی اصلاح شد و افزایش یافت بدون این که سهم بازاری از دست برود.

تمام ترفیعات کالایی که سالیان سال در شرکت باب بود و ادعا می‌شد که اهرم فروش است حذف شد.

مطالبات کشاورزان برای اولین بار بعد از سال‌ها به صورت نقدی و به‌روز پرداخت شد و بعد چند سال متوالی بالاترین میزان توتون داخلی از کشاورزان خریداری شد. 

مطالبات تمام پیمانکاران، اکثریت تأمین‌کنندگان داخلی و ... به موقع پرداخت و به‌روز شد.

تمام حقوق و مزایا و رفاهیات کارکنان به موقع و حتی زودتر از موعد پرداخت گردید.

شرکت در آغازین روزهای سال جاری دارای 24 میلیون یورو سفارش ثبتی مواد اولیه می‌باشد که اگر شرایط جنگی و عدم تخصیص ارز نبود می‌توانست تحرک اساسی در تولید را به دنبال داشته باشد.

با تمرکز بیشتر بر فروش مویرگی وابستگی شرکت به فروش عمده کم شد و به جرأت می‌توان گفت قطع شد. در شرایطی که انتظار داشتیم سال جدید سال جهش در شرکت و پایان زیان دهی آن باشد متأسفانه همچنان درگیر یک جنگ تحمیلی و ناجوانمردانه هستیم که دارای ابعاد ترکیبی بالاخص اقتصادی است و چه بسا با غور در گذشته کشور و اخلال‌های عامدانه‌ای که در پیش پای تولید شاهد بودیم، این بخش از جنگ از مدت‌ها قبل و قبل از تهاجم نظامی آغاز شده بود و واحدهای تولیدی گرفتار یک بوروکراسی ناکارآمد و مزمن و به جرات بگویم مشکوک بودند. هر چند شرایط موجود موجب دغدغه‌های جدی برای تداوم فعالیت شرکت است اما ما تمام تلاش خود را بکار خواهیم بست تا آنجا که ممکن است:

تأمین مواد اولیه استمرار یابد

تولید همچنان برقرار باشد

سطح اشتغال حفظ شود

در معیشت همکاران خلل ایجاد نشود

و در این فرصت اهداف زیر در اولویت اقدام خواهد بود:

اصلاحات ساختاری

گسترش دامنه فعالیت‌های شرکت به حوزه‌های جدید

بررسی و اجرای الگوهای تولید متناسب با شرایط جدید

اقدام برای پذیرش در فرابورس

جذب نیروی انسانی مورد نیاز

صادرات

حمایت‌های بیشتر از کشاورزان و خرید بیشتر توتون

تسویه بدهی های مالیاتی که طی سالیان سال انباشت شده

مهار زیان دهی شرکت و حرکت به سمت سودآوری

تجدید ارزیابی دارائی‌ها و اصلاح ساختار مالی شرکت.

فرداد امیراسکندری

مدیر عامل شرکت دخانیات ایران